Japońskie inspiracje Eisensteina

Sadanji_Ichikawa_II_and_Sergei_Eisenstein

Z japońskim aktorem Kabuki Sadanji Ichikawa II, Moskwa 1928 r. (źródło: Wikipedia)

Co sowiecki reżyser robi na blogu o Japonii? :) Okazuje się, że Siergiej Eisenstein w swoich teoriach filmu czerpał inspiracje z japońskiej sztuki. Uczył się języka japońskiego, chciał nawet podjąć studia w tym kierunku, jednak los rzucił go najpierw w stronę teatru, a później kina.

Wydarzeniem, które odnowiło jego zainteresowanie Japonią była wizyta teatru Kabuki w Moskwie latem 1928 roku. Niemal codziennie rozmawiał z aktorami grupy Sadanji i z Shiro Kido, który im towarzyszył. Później Kido miał mówić, jak zaskakująca była wnikliwość Eisensteina, który nie postrzegał Kabuki jako sztuki egzotycznej, ale potrafił wychwycić jej sedno w pierwszym spojrzeniu. Widział w niej jednorodną całość – język, kostiumy, ruch aktorów i muzykę połączone w jedno. Te doznania odcisnęły się później w twórczości Eisensteina.

Reżyser dążył do tego, by kinematografia mogła wznieść się na poziom intelektualnego dyskursu i tworzyć przekaz oparty na abstrakcyjnych pojęciach. Dostrzegał takie możliwości w odpowiednio zrealizowanym montażu. Tu powróciła inspiracja językiem japońskim. Znał około 300 znaków, zafascynowały go na tyle, że postanowił poznać ich genezę. Szczególnie studiował znaki „kaii moji” (więcej o rodzajach kanji tutaj), w których połączenie różnych elementów daje znak o osobnym znaczeniu, np.
„usta” 口 + „pies” 犬= „szczekanie” 吠る
„kobieta” 女 + „dziecko” 子 = „lubić” 好く
W artykule „Poza kadrem” (1929) stwierdził, że działają one jak zestawienie montażowe: dwa obrazki o konkretnym, odmiennym od siebie znaczeniu dają obraz pojęcia ogólnego. Ponadto zauważył, że źródłem montażowego zestawienia może być konflikt – w swoich pierwotnych znaczeniach kadry mogą nie mieć ze sobą nic wspólnego. Dopiero ich połączenie uruchomi w widzu proces skojarzenia. Uwolni to film od prostego realizmu.*

Eisenstein uważał japoński za wyjątkowo trudny język, nie tylko ze względu na brak podobieństwa do języków europejskich, ale też dlatego, że japoński sposób myślenia jest całkowicie odmienny, co ma odzwierciedlenie w strukturze zdania.

Siergiej Michajłowicz Eisenstein – rosyjski reżyser, scenarzysta, montażysta, operator filmowy, scenograf filmowy i teatralny oraz teoretyk filmu. Twórca takich filmów jak: Strajk, Pancernik Potiomkin, Październik, Iwan Groźny

eisensteinWięcej informacji w artykułach:

The Japanese Literary and Theatrical Tradition in Eisenstein’s Theory of Montage and his Films

Eisenstein: ‘Intellectual Montage’,  Poststructuralism, and Ideology 

* na podstawie: Kino nieme. Historia kina, tom 1, Red.: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska

Reklamy

„Kocham Cię” po japońsku

renai

Walentynki i po Walentynkach! Zamiast pisać o tym, jak obchodzone jest to święto w Japonii, postanowiłam skupić się bardziej na tym, jak Japończycy wyrażają uczucia w swoim języku.

Po japońsku miłość to ai (愛), a kochać to aisuru (愛する). „Kocham Cię” można więc po japońsku powiedzieć „aishite imasu (愛しています)”. Zwykle w rozmowach używane są formy „aishiteru (愛してる)”, „aishiteru yo (愛してるよ)” lub „aishiteru wa (愛してるわ, w mowie kobiecej)”. Jednak Japończycy nie mówią „kocham” tak często jak my. Dzieje się tak oczywiście ze względu na różnice kulturowe, Japończycy praktycznie nie wyrażają swoich uczuć otwarcie. Jeśli już mają ująć swoje uczucia w słowa, prędzej użyją zwrotu „suki desu (好きです)”, który dosłownie znaczy „lubić”. W mowie potocznej wyrażenie to może przyjąć formy „Suki da (好きだ)”, „suki dayo” (好きだよ), w mowie męskiej) lub „suki yo (好きよ, w mowie kobiecej)”. Jeśli lubi się kogoś bardzo, do zwrotu można dodać prefiks „dai” i powiedzieć „daisuki desu (大好きです)”.

Jest jeszcze inne słowo opisujące „miłość” – „koi (恋)”. Zarówno znak kanji „ai” (愛), jak i „koi” (恋)” zawiera w sobie znak serca „kokoro” (心). Oba słowa (ai i koi) możemy przetłumaczyć jako „miłość”, jednak nie oznaczają one dokładnie tego samego. „Koi” oznacza miłość do kogoś, romantyczną, pełną pasji. Za słowem „ai” kryje się to samo znaczenie, ale dodatkowo jest to także „miłość” w sensie ogólnym. „Koi” może być samolubna, ale „ai” to tzw. miłość prawdziwa. Podczas gdy „koi” jest nastawiona na branie, „ai” zawsze łączy się z dawaniem.

Z połączenia tych dwóch znaków powstaje słowo „Renai (恋愛)”, które oznacza „romantyczną miłość”.  „Renai-kekkon (恋愛結婚)” oznacza małżeństwo z miłości, a „miai-kekkon” (見合い結婚), „małżeństwo zaarażowane”.

Japończycy czasem używają jeszcze angielskiego słowa „love”, które wymawiają… „rabu :) (ラブ)”. Młodzi ludzi mówią często „rabu rabu (ラブラブ, love love)”, kiedy są bardzo zakochani.

Na dziś tyle miłosnego słownictwa :)

 

Tsuyu, czyli o rodzajach deszczu

We Wrocławiu ciągle pada, więc postanowiłam w końcu nauczyć się kilku słów związanych z porą deszczową, czyli tsuyu [梅雨]. Oczywiście ponieważ deszcz wydaje dźwięki, nazwy często są onomatopejami. Postaram się wypisać je według nasilenia opadu, aczkolwiek tłumaczenia angielskie są dosyć zagadkowe.

donyori –  całkowite zachmurzenie (jeszcze nie pada)

chirachira – tłumaczony jako padanie małych, lekkich, cienkich obiektów, takich jak płatki śniegu, kwiatów albo paproszki… czyli takie nie wiadomo co :) ale raczej jest wtedy ciepło i nikt nie narzeka

potsupotsu – małe krople wody spadające raz po raz… czyli deszcz jakby chciał a nie mógł –  nie uprzykrza nam życia

shitoshito – deszcz padający łagodnie, zwilżający otoczenie… czyli prawdopodobnie coś a la polski „kapuśniaczek” :) zimno nie jest

shoboshobo – mżawka, której towarzyszy już ponurość, na dworze jest ciemno i nastrój może nam trochę podupaść

zaza – porządny deszcz, którego nie da się nie usłyszeć… czyli ulewa, zdecydowanie.

No, jakoś poszło! :) Jak wróci słońce, przerobię pogodne słownictwo :)


 

Aotearoa - land of the long white cloud

My new life in New Zealand

Japonia - Michiru Blog

Japonia pełną chochlą!

W krainie tajfunów

Blog o Azji Wschodniej... i nie tylko

stegierski.com

Japonia pełną chochlą!

PIOTR BERNARDYN

Japonia pełną chochlą!

Japonia pełną chochlą!

COOKING WITH JAPANESE GREEN TEA

Japonia pełną chochlą!

ポーランド観光

ポーランド観光, お菓子、料理のブログ

Japonia na co dzień

Japonia pełną chochlą!

Bento Boxy

Japonia pełną chochlą!

W poszukiwaniu Komachi

A great WordPress.com site

kocham bento

Japonia pełną chochlą!

Japonia pełną chochlą!

Japońskie inspiracje

Japonia pełną chochlą!

Bento po polsku

Japonia pełną chochlą!

Upajam się Japonią

Japonia pełną chochlą!

Just Sushi

Japonia pełną chochlą!

Japan Blog - Tokyo Osaka Nagoya Kyoto

Japonia pełną chochlą!

Z uśmiechem przez Japonię

Japonia pełną chochlą!